Jak dobrać szynoprzewody 3-fazowe

Jak dobrać szynoprzewody 3-fazowe

Szynoprzewody 3-fazowe to system oświetlenia, gdzie reflektory montowane są na szynach. Można je przesuwać i montować w różnych miejscach, a z szyn można tworzyć różne kształty. System ten wywodzi się z sektora komercyjnego, gdzie służył do oświetlenia sklepów i biur. Po dziś dzień można znaleźć szynoprzewody trójfazowe w centrach handlowych. Obecnie jest bardzo szeroko stosowany w sektorze prywatnym. Jednak dobór elementów w prawidłowy sposób bywa kłopotliwy, często nawet sprzedawcy nie rozumieją jak działają poszczególne funkcje produktów. Dlatego w tym poradniku dokładnie omówimy każdą kwestię. Znajdą się tutaj odpowiedzi na tak częste pytania, które słyszymy od naszych klientów, między innymi: 

• co to jest biegunowość / co to oznacza, że łącznik jest lewy lub prawy?
• ile muszę mieć wyprowadzonych kabli z sufitu?
• czy mogę mieć instalację 1-fazową?
• jak krok po kroku podłączyć zasilanie do szynoprzewodów?
• jak dobrać elementy?

Dlaczego szynoprzewody 3-fazowe nazywają się 3-fazowe lub trójfazowe?

Szynoprzewody 3-fazowe nazywane są tak ze względu na ich zdolność do obsługi trzech różnych faz elektrycznych. W praktyce oznacza to, że szynoprzewody te mogą być zasilane z trzech niezależnych obwodów, co pozwala na większą elastyczność w zarządzaniu oświetleniem oraz obciążeniem elektrycznym.

Mimo że są zaprojektowane do pracy z trzema fazami, szynoprzewody 3-fazowe mogą być również używane w instalacjach jednofazowych. W takim przypadku wszystkie fazy szyny są podłączone do jednej fazy zasilania. Dzięki temu, mimo że wykorzystywana jest tylko jedna faza, nadal można korzystać z zalet trójfazowego systemu, takich jak możliwość niezależnego sterowania różnymi sekcjami oświetlenia.

Zazwyczaj w instalacjach jednofazowych stosuje się kable 3-żyłowe (L, N, PE) lub 4-żyłowe (L, N, PE, dodatkowa żyła dla specjalnych zastosowań). Natomiast w instalacjach trójfazowych używa się kabli 5-żyłowych (L1, L2, L3, N, PE). W każdej z tych możliwości można zastosować szynoprzewody 3-fazowe, jednak podział na poszczególne sekcje będzie ograniczony (np. tylko 1 sekcja, albo 2 sekcje).

W uproszczeniu - szynoprzewody trójfazowe będziemy mogli włączać przyciskiem z jednym klawiszem, z dwoma klawiszami lub z trzema klawiszami, w zależności od tego jakie mamy kable.

Jakie są typy szyn 3-fazowych?

Szynoprzewody 3-fazowe występują w dwóch typach:

• szynoprzewody 3-fazowe montowane podtynkowo;
• szynoprzewody 3-fazowe montowane natynkowo.

Szczegóły odnośnie montażu w każdej formie znajdują się tutaj: montaż szynoprzewodów. W tym miejscu podana jest waga szynoprzewodów.

Na poniższym nagraniu prezentujemy różnicę pomiędzy szynoprzewodem trójfazowym, a szynoprzewodem jednofazowym i szynoprzewodem magnetycznym w wersji podtynkowej.

Natomiast kolejne nagranie prezentuje różnicę między szynoprzewodami 1-fazowymi, 3-fazowymi i magnetycznymi w wersji natynkowej.

Szynoprzewody trójfazowe często są mylone z szynoprzewodami magnetycznymi z podziałem na dwa obwody. Różnice omawiamy w tym miejscu: Szynoprzewody magnetyczne 3-fazowe i Szynoprzewód magnetyczny w wersji na dwa obwody.

Jakie mogą być problemy z szynoprzewodami 3-fazowymi i jak je kupić?

Jak każdy system, tak również szynoprzewody trójfazowe sprawiają pewne problemy, które mogą być trudne do ominięcia. Dlatego przygotowaliśmy informator, w którym omawiamy 5 problemów z szynoprzewodami 3-fazowymi i ich rozwiązania. Osoby gotowe do zakupu zachęcamy do sprawdzenia poradnika jak kupić szynoprzewody 3-fazowe, a także 5 powodów, przez które warto kupić szynoprzewody w naszym sklepie. Jeżeli nie wszystko jest jeszcze jasne prosimy kontynuować czytanie tego artykułu, gwarantujemy, że na koniec każda wątpliwość zostanie wyjaśniona. Pytania można kierować mailowo lub pozostawić je w komentarzu do tego wpisu, co pomoże poszerzyć bazę informacji.

Konfigurator szynoprzewodów 3-fazowych on-line

Dla użytkowników naszego sklepu internetowego przygotowaliśmy dostęp do darmowego konfiguratora 3D szynoprzewodów trójfazowych. System pozwala na wygenerowanie on-line, bez potrzeby logowania, jednego z podstawowych kształtów szynoprzewodów (prostokąt, linia prosta, kształt "L" lub "U"). Następnie można wybrać kolor szyn, a także ilość reflektorów na każdej z szyn. Wygenerowany render można pobrać na aplikację w telefonie, która naniesie obraz 3D na aparat fotograficzny. Po zaznaczeniu linii łączenia ściany z sufitem i podłogą, aplikacja wyświetli rzeczywisty obraz szyn w pomieszczeniu, co jest bardzo pomocne przy wizualizacji układu.

Jakie elementy wchodzą w skład szynoprzewodów trójfazowych?

Szynoprzewody 3-fazowe składają się z następujących elementów. Kliknięcie w poszczególną nazwę przeniesie na stronę z dokładnym wyjaśnieniem, zdjęciem i parametrami.

• Adapter do lamp wiszących na szyny 3-fazowe; 
• Końcówka zasilająca do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik "T" do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik „X” do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik giętki do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik kątowy 90 stopni "L" do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik prosty do szyn 3-fazowych; 
• Łącznik prosty z zasilaniem do szyn 3-fazowych; 
• Reflektory do szynoprzewodów 3-fazowych; 
• Szyna 3-fazowa; 
• Zaślepka do szyn 3-fazowych.

Prawidłowo skomponowany zestaw powinien składać się z szyny, reflektorów i elementów do podłączenia zasilania. Zasilanie możemy doprowadzić do następującego elementu: końcówka zasilająca, łącznik zasilający prosty, łącznik zasilający "T" lub "X" lub "L". 

W przypadku gdy chcemy uzyskać kształt niezamknięty, np. linia prosta, kształt "L" albo "U", niezbędne jest zastosowanie końcówki zasilającej i zaślepki. W sytuacji gdy kształt jest zamknięty, np. prostokąt, zaślepki i końcówki zasilającej są zbędne.

Przykładowe zestawy szynoprzewodów 3-fazowych

• Linia prosta - zaślepka + szyna + końcówka zasilająca + reflektory
• Kształt "L" - zaślepka + szyna + łącznik kątowy + szyna + końcówka zasilająca + reflektory
• Kwadrat / prostokąt - łącznik kątowy + szyna + łącznik kątowy + szyna + łącznik kątowy + szyna + łącznik kątowy + szyna

Łączenie i cięcie szyn 3-fazowych

Szyny trójfazowe wykonane są z aluminium. Oznacza to, że można je swobodnie docinać, aby uzyskać długości krótsze niż standardowe 1 m lub 2 m. Czynność tę najlepiej wykonać za pomocą ukośnicy, jeżeli nie dysponujemy takim przyrządem można skorzystać z szlifierki kątowej. Na poniższym nagraniu prezentujemy cięcie szyny magnetycznej za pomocą szlifierki kątowej. Cięcie szyny 3-fazowej wygląda tak samo.

Łączenie odbywa się poprzez dodanie łącznika pomiędzy szynami. Łącznik będzie przewodził prąd pomiędzy kolejnymi szynami. W zależności od oczekiwanego efektu dodajemy odpowiedni łącznik. Np. aby uzyskać odcinek o długości 3 m należy zastosować szynę 1 m, łącznik i szynę 2 m. 

Nie ma ograniczenia co do długości szyn ani liczby reflektorów na szynie.

Ile reflektorów na szynę 3-fazową?

Ograniczenie co do liczby reflektorów na szynoprzewodzie 3-fazowym nie istnieje, jednak z naszego doświadczenia wiemy, że na 1 metrze najlepiej wyglądają dwa reflektory, dopuszczalne są również zamontować 3, natomiast przy liczbie 4 lub więcej układ jest bardzo gęsty, chociaż takie rozwiązanie też jest możliwe. W naszej galerii zdjęć z realizacji oświetlenia za pomocą szynoprzewodów można obejrzeć jak prezentuje się poszczególna ilość lamp na szynach. Szczególnie pomocna może być galeria realizacji oświetlenia salonu z aneksem za pomocą białych szynoprzewodów 3-fazowych i 1-fazowych.

Jak zmieniać fazę na reflektorach?

Reflektory wyposażone są w pokrętło, którego przekręcenie pozwala zmienić fazę. W zależności od marki i typu lampy, element ten może być umiejscowiony w różnych częściach obudowy. Jednak zawsze jest dostępny i możliwy do regulacji po zamontowaniu. Oznacza to, że po włożeniu reflektora do szyny można zmienić fazę aby znaleźć preferowane ustawienie. Na poniższym filmie w 2 min 29 sekund pokazane jest pokrętło w reflektorze na szynoprzewód trójfazowy Maytoni.

Jak dobrać łączniki i co to jest biegunowość?

Niektóre marki wyróżniają łączniki i końcówki zasilające lewe lub prawe. Istnieją również łączniki kątowe prawo lewe i lewo prawe. Oznaczenia te dotyczą kierunku biegunowości prądowej szyn. Biegunowość odnosi się do właściwego połączenia przewodów fazowych i neutralnych oraz uziemienia.

W skrócie można podać, że przy prostych układach szynoprzewodów, takich jak linia prosta, kształt „L” czy „U”, sprawa jest dość łatwa - wystarczy dobierać konsekwentnie te same elementy, czyli wszystkie lewe albo wszystkie prawe. Wtedy mamy pewność, że fazy, neutralny i uziemienie są ze sobą zgodne w całym systemie. Jeśli jednak pomylimy się i połączymy elementy różnego typu, szynoprzewód nadal będzie działał i lampy się zapalą. Problem w tym, że uziemienie nie zostanie poprawnie podłączone. W takiej sytuacji oprawy tracą zabezpieczenie, a w razie awarii prąd może pojawić się na ich obudowie.

Szczegółowo temat biegunowości w szynoprzewodach trójfazowych omawiamy w artykule Co to są łączniki i końcówki zasilające lewe i prawe w szynoprzewodach 3-fazowych.

Na poniższym zdjęciu zaprezentowano elementy o różnych biegunach, z zdjętą obudową.

Jak podłączyć zasilanie do szynoprzewodu trójfazowego?

Zasilanie można podłączyć do końcówki zasilającej lub jednego z łączników (prócz łącznika wewnętrznego). Na poniższym filmie prezentujemy podłączenie zasilania na dwa obwody do szyny trójfazowej. Uwaga, na filmie błędnie podano, że aby podłączyć szynoprzewody na trzy obwody należy mieć instalację 3-fazową. Jest to nasza pomyłka, gdyż można podłączyć szynoprzewody na trzy obwody również dysponując standardową instalacją 1-fazową.

Jak podłączyć adapter to lamp wiszących do szynoprzewodu 3-fazowego?

Na poniższym filmie prezentujemy podłączenie adaptera do lamp wiszących i dołączenie do niego lampy wiszącej. Na nagraniu znajduje się szynoprzewód 1-fazowy, jednak podłączenie w szynoprzewodach 3-fazowych jest analogiczne.

Inne poradniki i przydatne linki

Wszystkie nasze materiały na temat szynoprzewodów znajdują się na blogu oświetleniowym. Zapraszamy również na nasz kanał YouTube, gdzie posiadamy obszerną playlistę z nagraniami o szynoprzewodach, które przygotowaliśmy. Warto również obserwować nasz profil na Instagramie, gdzie umieszczamy krótkie filmiki informacyjne, a także rolki z prezentacją ciekawych lamp.

Pytania na temat szynoprzewodów 3-fazowych

Będziemy wdzięczni za zadawanie pytań w komentarzach. Dzięki temu uda nam się utworzyć obszerne kompendium i bazę wiedzy zawierającą pytania i odpowiedzi, z których będą mogły skorzystać również inne osoby. Na wszystkie pytania odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego. 

Wskazówka dla Ciebie. Już teraz zacznij oglądać nasz niezrównany kanał na YouTube. Znajdziesz tam mnóstwo ciekawych poradników, filmy z prezentacją produktów i dobre rady w aranżacji wnętrz. Dzięki temu zakupy oświetlenia przeprowadzisz łatwo i dokonasz dobrego wyboru.