Żarówka, która świeci nieprzerwanie od ponad 100 lat

Żarówka, która świeci nieprzerwanie od ponad 100 lat

W Livermore, w Kalifornii, znajduje się niezwykła żarówka, która świeci nieprzerwanie od ponad 100 lat. Znana jako "Centennial Light", została zainstalowana w 1901 roku w remizie strażackiej. Ta żarówka jest prawdopodobnie najstarszym działającym źródłem światła na świecie.

Żarówkę można oglądać on-line przez ciągłą transmisję na żywo. Żarowka przeżyła już kilka kamer. Jest do obejrzenia w tym miejscu.

Żarówka została wyprodukowana przez firmę Shelby Electric Company i jest wyposażona w węglowy żarnik. Jej trwałość przypisuje się kilku czynnikom, w tym jakości materiałów użytych do jej produkcji oraz niskiej mocy wynoszącej zaledwie 4 waty. Ponadto żarówka była przez większość czasu użytkowana w warunkach, które minimalizowały jej zużycie, takich jak niskie napięcie zasilania i ciągła praca bez częstego włączania i wyłączania.

Centennial Light stała się lokalną atrakcją turystyczną i symbolem trwałości. Znajduje się ona w remizie strażackiej nr 6 w Livermore, a jej działanie jest monitorowane za pomocą kamery internetowej, dzięki czemu każdy może na żywo obserwować, jak świeci. Żarówka ta była również przedmiotem licznych badań i programów telewizyjnych, a także została wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa.

Parametry żarówki

Żarówka w Livermore, znana jako "Centennial Light", pracuje na napięciu około 120 V, co jest standardowym napięciem sieci elektrycznej w USA. Jej żarnik jest wykonany z węgla, co było typowe dla żarówek produkowanych na początku XX wieku. Jest to jedna z przyczyn jej długowieczności, ponieważ węglowy żarnik jest mniej podatny na przepalanie niż żarniki wolframowe, które są bardziej powszechne w nowoczesnych żarówkach.

Jeśli chodzi o emisję światła, żarówka "Centennial Light" emituje około 4 watów mocy, co odpowiada mniej więcej 60 lumenom. To bardzo niska wartość w porównaniu do współczesnych żarówek, które mogą emitować około 800 lumenów w zależności od mocy. Jednak mimo niskiej emisji światła, żarówka ta nadal jest wystarczająco jasna, aby była zauważalna w ciemnym pomieszczeniu.

Żarówka "Centennial Light" ma standardowy gwint Edison E26. Ten typ gwintu był bardzo popularny na początku XX wieku i nadal jest powszechnie stosowany w żarówkach używanych w Stanach Zjednoczonych. E26 oznacza, że średnica gwintu wynosi 26 mm, co odpowiada standardowym gniazdom używanym w wielu domowych oprawach oświetleniowych. Różnica 1 mm w średnicy jest minimalna i w praktyce większość opraw E26 i E27 jest wzajemnie kompatybilna.

Produkcja żarówki i późniejsze działania firm

Żarówkę wyprodukowano w latach, kiedy firmy dążyły do tego, aby ich źródła światła były coraz lepsze i miały coraz dłuższą żywotność, prześcigając sie w dążeniu do najlepszej jakości. Jednakże, w latach 20. XX wieku doszło do powstania tzw. "kartelu żarówkowego", znanego również jako "Phoebus cartel". Kartel ten miał na celu kontrolowanie rynku żarówek oraz skrócenie ich żywotności w celu zwiększenia sprzedaży. Kartel Phoebus został formalnie założony w 1924 roku i działał do lat 40. XX wieku.

Uczestniczące firmy:

1. General Electric (USA)
2. Osram (Niemcy)
3. Philips (Holandia)
4. Compagnie des Lampes (Francja)

Głównym celem Phoebus Cartel było kontrolowanie produkcji i sprzedaży żarówek na skalę globalną. W ramach porozumienia, członkowie kartelu uzgodnili ograniczenie żywotności swoich żarówek do około 1000 godzin, co było znaczącym obniżeniem w porównaniu do wcześniejszych modeli, które mogły działać znacznie dłużej.

Kartel działał w myśl następującego mechanizmu:

• Standaryzacja żywotności: Kartel wprowadził standard, który określał, że żywotność żarówek powinna wynosić maksymalnie 1000 godzin. W ten sposób producenci mogli zapewnić stałe zapotrzebowanie na swoje produkty, gdyż użytkownicy musieli częściej wymieniać żarówki.

• Kontrola produkcji i cen: Członkowie kartelu dzielili między sobą rynki zbytu, ustalali ceny i regulowali ilość produkowanych żarówek, aby uniknąć nadprodukcji i spadku cen.

• Monitoring i kary: Kartel wprowadził system monitoringu, który kontrolował przestrzeganie ustalonych standardów. Firmy, które produkowały żarówki o wyższej żywotności, mogły być karane finansowo.

Działalność Phoebus Cartel była przykładem tzw. planowanego postarzania produktów, co oznacza celowe projektowanie produktów tak, aby miały one ograniczoną żywotność, zmuszając konsumentów do częstszego ich wymieniania. Praktyki te wywołały kontrowersje i były krytykowane za ich nieetyczne podejście do konsumentów oraz marnotrawstwo zasobów. Kartel rozpadł się w latach 40. XX wieku, ale jego wpływ na rynek żarówek był znaczący i długotrwały.

Produkcja żarówek obecnie

Obecnie nie produkuje sie już żarówek z żarnikiem węglowym lub wolframowym, ponieważ tradycyjne żarówki żarnikowe są bardzo nieefektywne w porównaniu do nowoczesnych technologii oświetleniowych. Większość energii elektrycznej (około 90%) jest przekształcana w ciepło, a tylko niewielka część w światło. Wiele krajów wprowadziło przepisy zakazujące lub ograniczające sprzedaż nieefektywnych żarówek żarnikowych w ramach działań na rzecz ochrony środowiska i zmniejszenia zużycia energii.

Technologie takie jak świetlówki kompaktowe (CFL) i diody elektroluminescencyjne (LED) oferują znacznie wyższą efektywność energetyczną i dłuższą żywotność. LED-y w szczególności zużywają znacznie mniej energii i mogą działać dziesiątki tysięcy godzin. Nowoczesne źródła światła, takie jak LED, oferują lepszą kontrolę nad jakością i barwą światła, co pozwala na tworzenie bardziej przyjaznych dla oka i dostosowanych do potrzeb użytkowników warunków oświetleniowych.

Choć tradycyjne żarówki są tańsze w zakupie, ich krótka żywotność i wysokie zużycie energii czynią je droższymi w dłuższym okresie. Nowoczesne żarówki, pomimo wyższej ceny początkowej, są bardziej ekonomiczne w eksploatacji. Mniejsza efektywność energetyczna tradycyjnych żarówek oznacza większe zużycie energii i wyższe emisje gazów cieplarnianych, co jest niekorzystne dla środowiska. Nowoczesne żarówki są bardziej ekologiczne, ponieważ zużywają mniej energii i są często wykonane z materiałów nadających się do recyklingu.

Zachęcamy również do przeczytania naszego artykułu: Skąd się wzięła nazwa żarówki i czy nazwa żarówki LED jest prawidłowa?

Osoby, które zainteresował ten artykuł zachęcamy również do sprawdzenia naszego wpisu Co to jest współczynnik flickera czyli migotanie światła gdzie wyjaśniamy jak sprawdzić ten współczynnik oraz czy efekt migotania miały również dawne żarówki wolframowe i czy obecnie mają go ekrany telefonów i monitorów oraz jaki to ma wpływ na nasze życie.

Wskazówka dla Ciebie. Już teraz zacznij oglądać nasz niezrównany kanał na YouTube. Znajdziesz tam mnóstwo ciekawych poradników, filmy z prezentacją produktów i dobre rady w aranżacji wnętrz. Dzięki temu zakupy oświetlenia przeprowadzisz łatwo i dokonasz dobrego wyboru.